Diversiteit de reddende engel voor falende overheidsprojecten?

PROJECTENWe zijn er de afgelopen maanden mee dood gegooid; falende ICT projecten bij de overheid. Verspillingen worden geschat tussen de 4 en 5 miljard, het zou me niets verbazen als dit cijfer nog hoger ligt. Denk maar aan uitkeringsinstantie UWV, of aan de Gemeentelijke Basisadministratie die gemoderniseerd moest worden, ICT bij de Politie of het nieuwe softwaresysteem SPEER (ERP) bij het Ministerie van Defensie.

Over laatstgenoemde project berichtte het NRC dat Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) wil stoppen met de verdere ontwikkeling van ERP, het duurste automatiseringssysteem ooit van de Rijksoverheid. Dat zeggen bronnen bij en rond Defensie.”
Defensie startte in 2004 met het SPEER project om alle financiële, logistieke en materiële informatie te automatiseren. Het systeem moest in 2009 al klaar zijn, maar is nog steeds niet afgerond. 11 jaar later heeft dit project, volgens Defensie, zo’n 433 miljoen euro gekost, maar de Algemene Rekenkamer schat in dat er inmiddels al twee keer zoveel aan is uitgegeven.

Waar ligt nou de zere plek bij deze falende ICT projecten, of beter nog waar liggen de zere plekken?
De beschuldigende vinger wordt vaak gewezen naar de vele dure consultants die worden ingezet bij deze projecten. Bij de overheid wordt vaak gebruik gemaakt van “externen” en de commissie Elias concludeerde ook al dat de relatie van de overheid met het bedrijfsleven in deze projecten er een met een soort beklemmende afhankelijkheid is. Liever geldverlies, dan gezichtsverlies. Aan de andere kant zijn de ambities van dit kabinet voor 2017 ook niet mis; de doelstelling van een kleinere en efficiëntere overheid, moet grotendeels worden waargemaakt middels ICT. In 2017 moet iedereen die zaken met de overheid doet, zowel bedrijven als burgers, deze digitaal kunnen afhandelen. Alle ICT in eigen handen houden lijkt een utopie en ook niet wenselijk, zeker gezien de hiervoor genoemde ambities.. Externen zullen de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid dus een groot aandeel blijven hebben in  ICT projecten bij de overheid.
Een van de adviezen van de commissie Elias is in te investeren in de kwaliteit van het eigen ICT personeel en in de leidinggevenden. Ook komt er een ‘Bureau ICT-toetsing’ (BIT) dat moet controleren of de overheid de doelstellingen van een project wel helder voor ogen heeft, of het project technisch haalbaar is en of er een goede onderbouwing is van de kosten. Momenteel is er binnen de Tweede Kamer nog discussie over hoe het BIT vormgegeven moet worden en onder wiens verantwoordelijkheid het zou moeten vallen.

Vanuit HR perspectief bekeken, zou het interessant zijn te onderzoeken welke competenties doorslaggevend zijn om complexe ICT projecten (binnen de overheid) tot een succesvol eind te brengen en juist op deze competenties te selecteren en op te leiden. Uit onderzoek blijkt dat naast het intellectuele vermogen en management vaardigheden van projectmanagers ook de emotionele competenties (emotional intelligence) sterk bijdragen aan het succes van projecten. Meer specifiek, emotionele competenties als invloed, motivatie, sensitiviteit, veerkracht, zelfbewustzijn en consciëntieus zijn dragen aantoonbaar bij aan het succes van complexe ICT projecten.
Zijn dit nu de competenties waar in vacatures voor projectmanagers en projectleiders ook naar gevraagd wordt? Een tweetal voorbeelden uit vacatures voor ICT project managers van de nationale vacaturebank: “Je bent in staat om op elk moment de voortgang, status, risico’s, tijdsplanning en kosten van de projecten in beeld te hebben” en “Je stemt de planning van de interne ICT-projecten af met de (externe) developers en het management om vervolgens te waarborgen dat de mijlpalen afgerond worden binnen de gestelde tijd, budget en conform de gestelde kwaliteitsstandaarden”.
Eerlijkheidshalve worden klantgerichtheid en goede communicatieve eigenschappen wel genoemd in deze vacatures maar nadruk wordt gelegd op technische vaardigheden.

Emotionele competenties alleen zijn natuurlijk niet afdoende om complexe projecten succesvol af te ronden. Immers, als je als projectmanager niet in staat bent om je team te ondersteunen bij de bedrijfsprocessen en de technische complexiteit van projecten, dan heb je een probleem, goede emotionele competenties alleen zullen je hier niet redden.
Laten het nou vooral vrouwen zijn die vaak uitblinken in deze emotionele competenties. Probleem opgelost zou je denken….maar waar zijn die ambitieuze vrouwelijke projectmanagers die hierin uitblinken? Wellicht een brug te ver, maar Defensie kan altijd even bellen met collega Jet Bussemaker en haar database met topvrouwen?

Het is natuurlijk niet alleen de projectmanager die bijdraagt aan het succes van projecten, ook de projectteamleden. Is diversiteit dan het toverwoord? Begin 2015 schreef de Wall Street Journal over Google’s initiatief om $775.000 te doneren aan een non-profit organisatie die diversiteit in de technologiesector moet promoten, vanwege de lage diversiteit binnen de Google organisatie.
Heeft een ICT projectteam met veel diversiteit (in opleiding, leeftijd, geslacht, cultuur en competenties) een grotere kans om een project succesvol af te sluiten?
Grote kans van wel. Het gaat niet zozeer om het benadrukken van de verschillen, dan wel om de dynamiek die ontstaat door een divers projectteam samen te stellen. Wanneer je de verschillen waardeert en zaken kunt bekijken vanuit diverse perspectieven, dan neem je betere beslissingen als projectteam.
Mee eens?

Tekst: Ingrid Voncken en Mieke van Riet

Cursus Projectmanagement

Dit bericht werd geplaatst in Economie. Bookmark de permalink .

Een reactie op Diversiteit de reddende engel voor falende overheidsprojecten?

  1. Pascal Gorissen zegt:

    Het zijn niet alleen de overheids-ICT projecten waar het mis gaat. Ook in de zorg lopen de ICT-projecten niet goed. Daarnaast is het niveau van wensen en ambities vaak veel te hoog. Men gaat vaak uit van het principe: we want everything right now! Dit is planmatig een grote fout. Verder overziet men vaak ook niet wat de financiële consequenties zijn. Het zijn vaak projecten die starten met een verborgen blanco cheque. Men moet en zal dit volledige IT-systeem invoeren! Daarnaast maakt men of durft men niet de keuze te maken om bv een project te stoppen als men constateert dat het niet lukt of niet gaat zoals men gedacht had. Belangrijke les is namelijk als je merkt dat het niet lukt stoppen, aanpassen en opnieuw beginnen. En inderdaad de diversiteit van de betrokkenen in dit soort projecten vaak niet aanwezig. De teamrollen volgens Belbin is voor een succesvol project, of een succesvolle organisatie ook onmisbare vereiste. Helaas wordt er te vaak alleen naar kopieën van de reeds zittende beslissers gezocht. Want deze mensen stellen geen vervelende vragen en doen wat hen wordt opgedragen. Er is dus nog heel wat werk te doen om dit soort geldverslindende klussen te voorkomen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s